Το «νεκροταφείο» των προπονητών

Συμφωνούμε ότι ο τίτλος μπορεί να χαρακτηριστεί μακάβριος, δεν παύει όμως να είναι ρεαλιστικός. Ο πάγκος της Εθνικής Αγγλίας θεωρείται πλέον από τους πιο επικίνδυνους σε παγκόσμιο επίπεδο. Αποφέρει κάποια εκατομμύρια αγγλικών λιρών, θέτει υπό αμφισβήτηση όμως τη καριέρα του εκάστοτε προπονητή. Επί τούτου, συμβάλλει και η ανεξάντλητη επικριτική διάθεση του βρετανικού Τύπου. Λογικά, αυτή την όψη του νομίσματος θα αντικρίσει και ο Ρόι Χόντγκσον. Η παταγώδης αποτυχία του στο Παγκόσμιο Κύπελλο θα σημάνει και το τέλος της (μικρής, είναι αλήθεια) παρουσίας του στον πάγκο των «λιονταριών», αν και δεν σκοπεύει να παραιτηθεί. Ούτως ή άλλως όμως, ο 67χρονος τεχνικός πήγε για το… Εφάπαξ. Συνολικά, 13 προπονητές πέρασαν από τον πάγκο της Αγγλίας (σ. σ. δεν συμπεριλαμβάνουμε τους «υπηρεσιακούς»), ουδείς γλίτωσε από τα «νύχια» του Τύπου και μόνο ένας οδήγησε τη Εθνική στη κατάκτηση τίτλου.

«Εσύ προπονείς, εμείς την 11αδα»

Οι Άγγλοι θέσπισαν τον τίτλο του «μάνατζερ» το 1946 με τη πρόσληψη του Γουόλτερ Γουίντερμποτομ. Το πλαίσιο της συμφωνίας περιλάμβανε το εξής ξεκαθάρισμα: «Εμείς τους επιλέγουμε, εσύ τους κατευθύνεις» και διατυπώθηκε από την ηγεσία της αγγλικής ομοσπονδίας. Εξελίχθηκε στον μακροβιότερο προπονητή στην ιστορία της Εθνικής ομάδας. Παραιτήθηκε το 1962, έπειτα από τον αποκλεισμό – στους «8» - από τη Βραζιλία στο Παγκόσμιο Κύπελλο του 1962. Επιλέχθηκε ο θρυλικός Άλφ Ράμσεϊ. Οδήγησε τη Αγγλία στη κατάκτηση του Παγκοσμίου Κυπέλλου (1966). Απόλαυσε μοναδικές τιμές, έως και αυτή του ιππότη της Αγγλίας. Όλα πήγαιναν περίφημα έως το ευρωπαϊκό πρωτάθλημα του 1968. Μια ατυχέστατη έμπνευσή του – η Αγγλία κέρδιζε 2-0 τους Δυτικογερμανούς, αντικατέστησε τους Ρόμπσον, Πίτερς και ηττήθηκε με 3-2 – κατέστρεψε την υστεροφημία του. Το ίδιο λάθος έγινε και το 1972 και απολύθηκε το 1974 έπειτα από τον αποκλεισμό της ομάδας από το Μουντιάλ της Γερμανίας.

Πήγαν στα δικαστήρια

Η επιλογή του δημιουργού της σπουδαίας Λιντς της δεκαετίας του 60’, Ντον Ρίβι, αποδείχθηκε αποτυχημένη. Ανέλαβε την Εθνική το 1974, καταστρέφοντας όμως το προφίλ που είχε χτίσει τα προηγούμενα χρόνια. Οι καινοτόμες τακτικές του (σ. σ. έως και προπόνηση σε γήπεδο του γκολφ!), προκάλεσαν την αντίδραση της ομοσπονδίας, σε συνδυασμό με την αγωνιστική αποτυχία. Ο εκδικητικός Ρίβι παραιτήθηκε το 1977, ανέλαβε την ηγεσία των Ηνωμένων Αραβικών Εμιράτων και σύμφωνα με τον αστικό μύθο, «πούλησε» την είδηση στη DailyMail. Η ομοσπονδία κινήθηκε δικαστικά εναντίον του Ρίβι, κατηγορώντας τον ότι οδήγησε την Εθνική ομάδα στην ανυποληψία, ζητώντας να του επιβληθεί τιμωρία απαγόρευσης εργασίας στην Αγγλία για τα επόμενα δέκα χρόνια. Τελικώς, το δικαστήριο ανάγκασε τον Ρίβι να πληρώσει απλά τα δικαστικά έξοδα.

«Στο όνομα του Αλλάχ, φύγε»

Για τα επόμενα πέντε χρόνια (1977-82), στη θέση του μάνατζερ βρέθηκε ο Ρον Γκρίνγουντ. Ο άνθρωπος… «εγκυκλοπαίδεια του ποδοσφαίρου», σύμφωνα με τον Μπόμπι Μουρ. Επί Γκρίνγουντ η Αγγλία δεν κατάφερε να φτάσει στη Γη της Επαγγελίας, αλλά δεν «εκτέθηκε» κιόλας. Αποχώρησε αθόρυβα το 1982 και συνταξιοδοτήθηκε. Η πρόσληψη του Μπόμπι Ρόμπσον εκτιμήθηκε αναλόγως και από τον Τύπο, ο οποίος όμως άλλαξε τη στάση του, τέσσερα χρόνια μετά. Ο Ρόμπσον ανέλαβε το 1982, παραιτήθηκε δύο χρόνια αργότερα (σ. σ. η ομοσπονδία δεν την αποδέχθηκε) και το 1986 μετά από τη λευκή ισοπαλία με τη Σαουδική Αραβία ο Τύπος απάντησε, γράφοντας… «Στο όνομα του Αλλάχ, φύγε». Η θητεία του στον πάγκο της Αγγλίας ολοκληρώθηκε το 1990. Τον αντικατέστησε ο Γκράχαμ Τέιλορ. Απέτυχε και αυτός, απομακρύνθηκε έπειτα από τον αποκλεισμό της Αγγλίας από τα τελικά του Παγκοσμίου Κυπέλλου στις Η.Π.Α. (1994). Ούτε 20 μήνες δεν άντεξε και ο Τέρι Βέναμπλς. Μετά τα τελικά του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος (1996) στην Αγγλία, πήρε το εξιτήριο του. Η δική του απόλυση δεν είχε σχέση με την παρουσία του στην Εθνική, αλλά με άλλες δραστηριότητές του που τον οδήγησαν κατηγορούμενο στα δικαστήρια.

Ο καινοτόμος Χοντλ

Έχοντας φορέσει την φανέλα της Εθνικής Αγγλίας, ο Γκλεν Χοντλ εφάρμοσε νέες μεθόδους, έπειτα από τη πρόσληψή του το 1996. Προσέλαβε ακόμη και ψυχολόγο με σκοπό τη διαχείριση κρίσεων, αλλά και τον Τύπο. Στο Μουντιάλ του 1998, η Αγγλία αποκλείστηκε στα πέναλτι από την Αργεντινή. Οι τίτλοι τέλους της συνεργασίας του Χοντλ με την Αγγλία άρχισαν να «πέφτουν» πολύ γρήγορα, με αφορμή μια τοποθέτησή του. Σε συνέντευξη που είχε παραχωρήσει και ερωτηθείς για τους ανάπηρους, διατύπωσε την άποψη ότι… «τα άτομα με αναπηρία πληρώνουν αμαρτίες προηγούμενης ζωής τους». Το σύνολο του Τύπου έως και κορυφαία στελέχη της Κυβέρνησης καυτηρίασαν τις απόψεις του. Ο Χοντλ υποστήριξε ότι παρερμηνεύτηκαν. Το 1999 απολύθηκε.

Παραίτηση στις τουαλέτες του Γούμπλεϊ

Ανέλαβε ο Κέβιν Κίγκαν, αλλά και η δική του θητεία αποδείχθηκε συντομότερη της αναμενομένης. Το 2002, η Γερμανία… έβαλε στα δίχτυα την Αγγλία στο κατάμεστο Γουέμπλεϊ. Ο Κίνγκαν βρέθηκε σε εξαιρετικά δύσκολη θέση, υπό τις έντονες αποδοκιμασίες του κόσμου. Υπέβαλλε τη παραίτησή του, βρισκόμενος στις τουαλέτες του θρυλικού γηπέδου. Οι Άγγλοι υποδέχθηκαν με επιφύλαξη και αμφιβολία τον επόμενο προπονητή. Ο Σβεν Γκόραν Έρικσον ήταν ο πρώτος μη Άγγλος προπονητής που ανέλαβε το αντιπροσωπευτικό συγκρότημα. Ουδέποτε αντιλήφθηκε τον βρετανικό ψυχισμό, κατηγορήθηκε για τη «παγωμένη σκέψη του». Έπειτα από μια ήττα των Άγγλων στο Μπέλφαστ από την Ιρλανδία, ο διεθνής ποδοσφαιριστής, Γκάρεθ Σάουθγκειτ, ενισχύοντας τη κριτική προς τον προπονητή του, παραδέχθηκε ότι «χρειαζόμασταν τον Ουίνστον Τσόρτσιλ και είχα με τον Ντάνκαν Σμιθ (σ. σ. γραμματείας του εργατικού κόμματος της Αγγλίας)». Είχαν τη σημασία τους ασφαλώς και τα σεξουαλικά σκάνδαλα με πρωταγωνιστή τον Σουηδό τεχνικό.

Ο Στιβ Μακ Λάρεν δεν άντεξε περισσότερους από 14 μήνες. Προσλήφθηκε το 2006, απολύθηκε τον Νοέμβριο του 2007 έπειτα από την ήττα από τους Κροάτες που σήμανε τον αποκλεισμό από το Euro 2008. Ένα μήνα μετά, ανέλαβε ο Φάμπιο Καπέλο υπογράφοντας ηγεμονικό συμβόλαιο. Ο Ιταλός πήρε πολλά, έδωσε λίγα. Η αντικατάσταση του Τζον Τέρι στην αρχηγία της Εθνικής ήταν η αφορμή για τη παραίτησή του το 2012.