Σαν σήμερα γεννήθηκε ο Ν. Ξυλούρης

Ο Νίκος Ξυλούρης, γεννήθηκε σαν σήμερα, 7 Ιουλίου του 1936. Ο "αρχάγγελος της Κρήτης", όπως χαρακτηρίζεται, έζησε μονάχα 43 χρόνια, έμεινε αξέχαστος όμως στην μνήμη του λαού. 

Με τη φωνή και το ήθος του σημάδεψε τα χρόνια της χούντας με την αντίσταση, αλλά και τα πρώτα χρόνια της μεταπολίτευσης. 

Γνωστός και ως Ψαρονίκος, γεννήθηκε στο ορεινό χωριό Ανώγεια Μυλοποτάμου στο Ρέθυμνο. Καταγόταν απο οικογένεια με μουσική παράδοση, ενώ αδέλφια του είναι ο Ψαραντώνης και ο Γιάννης Ξυλούρης (Ψαρογιάννης). 

Στα δώδεκα ο πατέρας του τού αγοράζει την πρώτη του λύρα, ενώ στα 17 του αποφάσισε να μετακομίσει στο Ηράκλειο όπου και έπιασε δουλειά στο νυχτερινό κέντρο "Κάστρο". Παρά τη δυσκολία της εποχής, ξεκινά να παίζει σε γάμους και βαφτίσια και έτσι εξελίσσεται σε έναν από τους καλύτερους λυράριδες για τις κοινωνικές εκδηλώσεις.

Ο ίδιος αφηγείται:

εκεί αρχικά τα πράγματα είναι πολύ δύσκολα.... Εις τα ορεινά χωριά της Κρήτης δεν ημπορούσε να εισχωρήσει αυτό που εισχώρησε στις πόλεις. Εκεί χόρευαν ταγκά, βαλς, ρούμπες, σάμπες και είμαστε υποχρεωμένοι εμείς να τα μαθαίνουμε αυτά τα τραγούδια, να τα παίζουμε στα πανηγύρια και στους γάμους, για να μπορούμε να ζήσουμε και ΄μεις, να βγάλουμε τα έξοδα μας και να τους κάνουμε σιγά-σιγά ν΄ αλλάξουνε και να αγαπήσουνε την κρητική μουσική.

Το 1958 ήταν η χρονιά που κατάφερε να ηχογραφήσει τον πρώτο του δίσκο "Μια μαυροφόρα που περνά". Ο δίσκος αγαπήθηκε αμέσως από το κοινό και έτσι ξεκίνησε να ηχογραφεί και άλλες δουλειές του σε δίσκους των 45 στροφών. 

Το 1969 ηχογράφησε το δίσκο "Ανυφαντού", δίσκος που έμελε να τον σημαδέψει.

Σύμφωνα με τη Wikipedia, το πρόσωπο που τον ανακάλυψε και τον ανέδειξε ήταν ο διευθυντής της δισκογραφικής εταιρείας «Κολούμπια» Τάκης Λαμπρόπουλος, ο οποίος τον ηχογράφησε σε ένα γαμήλιο γλέντι στα Ανώγεια και έστειλε την κασέτα στον συνθέτη Σταύρο Ξαρχάκο, προκειμένου να ακούσει τη φωνή του Ανωγειανού Λυράρη. Οι εφημερίδες της εποχής έγραψαν ότι ο Λαμπρόπουλος πήγε στην Κρήτη όπου ανακάλυψε μια σπουδαία και σημαντική φωνή. 

Τον Απρίλη του '69 εμφανίζεται για πρώτη φορά στην Αθήνα, στο κέντρο "Κονάκι".

Η φωνή του γίνεται σύμβολο αντίστασης όταν το 1971 ξεκινά κοινές εμφανίσεις με το Γιάννη Μαρκόπουλο.

Το καλοκαίρι του 1973 τραγούδησε στο θεατρικό έργο "Το μεγάλο μας τσίρκο" με πρωταγωνιστές τον Κώστα Καζάκο και την Τζένη Καρέζη. 

Πάνω στο απώγειο της καριέρας του, αντιλήφθηκε ότι έχει καρκίνο. Μετά από μεγάλο αγώνα και πολλαπλές εγχειρήσεις έχασε τη μάχη στις 8 Φεβρουαρίου 1980 σε ηλικία μόλις 43 χρονών.

Ο Νίκος Ξυλούρης ανέδειξε την γνήσια κρητική έκφραση και το παραδοσιακό τραγούδι. Έδωσε μια πανελλήνια εμβέλεια στην Κρητική μουσική παράδοση.

Όσα χρόνια και αν περάσουν η ξεχωριστή χροιά του θα εξακολουθεί να προκαλεί ανατριχίλες και έντονα συναισθήματα, όπου και αν ακούγεται.