Κόκκινη κάρτα σε όσους ρυπαίνουν και «πριμ» για εκείνους που ανακυκλώνουν
Άρθρο του οικονομολόγου Γιώργου Παπαϊωάννου - Υποψήφιου Δημοτικού Συμβούλου Θεσσαλονίκης με την παράταξη του Κ.Ζέρβα
Ο εφιάλτης των σκουπιδιών στις μεγαλουπόλεις, είναι ένα Παγκόσμιο φαινόμενο και ένα δύσκολο πρόβλημα που ζητά επειγόντως τη λύση του. Δύσκολο, γιατί απαιτείται σχέδιο, οργανωμένη δομή κι ένα καλά μελετημένο, συνδυαστικό πρόγραμμα εκτέλεσης. Ταυτόχρονα χρειάζονται τα απαραίτητα μέσα, τα εργαλεία και η άρτια στελέχωση εποπτικού και ελεγκτικού μηχανισμού.
Σημαντικότερο όμως όλων είναι το κοινό όραμα που πρέπει να μοιράζονται οι τοπικές κοινωνίες και η αλλαγή συνηθειών των πολιτών, που θα καταστήσουν το σύστημα βιώσιμο. Το μεγάλο ερώτημα που πρέπει να θέσουμε ο καθένας στον εαυτό του είναι πόσο έτοιμοι και πρόθυμοι είμαστε, ανεξαρτήτως ηλικίας, φύλου, επαγγέλματος, εκπαίδευσης, να ξεβολευτούμε από την εύκολη επιλογή «κάνε ό,τι γουστάρεις», να πάμε κόντρα στις κακές μας συνήθειες και να υιοθετήσουμε καλές πρακτικές που συνήθως τις επιδοκιμάζουμε μόνο στα λόγια και ποτέ δεν τις εφαρμόζουμε.
Και ξέρετε γιατί πρέπει να το κάνουμε; Γιατί απλά εάν δεν συμμετέχουμε ενεργά στην ανακύκλωση, “καήκαμε”. Θα πάθουμε μεγάλη ζημιά. Και εννοώ, λεφτά πεταμένα στο κουβά…. !!!
Ακούμε συνεχώς για τα οφέλη της ανακύκλωσης τα οποία τα ξέρουμε όλοι, τουλάχιστον θεωρητικά και είναι πολλά. Φτάνει όμως με τις «εκθέσεις ιδεών» Οι πανελλαδικές, πέρασαν. Τώρα είναι η ώρα της απλής λογικής. Και της αριθμητικής. Δε μπορεί από τη μια να ξέρουμε πόσο καλή είναι η ανακύκλωση και από την άλλη επιδεικτικά να την αγνοούμε. Κάτι δεν γίνεται σωστά. Το σπουδαίο μήνυμα της ανακύκλωσης για τη ζωή τη δική μας, των παιδιών μας και των κοινωνιών, δεν κατορθώνει προφανέστατα να φτάσει στον αποδέκτη του, δηλαδή σε όλους εμάς. Αν ρωτούσαν τον καθέναν από εμάς γιατί είναι σημαντικό να ανακυκλώνουμε τοποθετώντας τα υλικά συσκευασίας στους μπλε κάδους, τα ρούχα μας στους μωβ, τα ηλεκτρικά και ηλεκτρονικά μας απόβλητα στους ειδικούς κάδους, τις μπαταρίες ξεχωριστά όπως και τις λάμπες, τα λάδια αυτοκινήτων, τα λάστιχα, τα ληγμένα μας φάρμακα, τα οργανικά μας απόβλητα (αποφάγια) στους καφέ κάδους (κάτι που θα γίνει στο επόμενο διάστημα) όπως και τα τηγανέλαια στους πορτοκαλί κοκ. τί αλήθεια θα απαντούσαμε; Τί θα λέγαμε για όλα αυτά όπως και για τα μπάζα και τα ογκώδη που κατεβάζουμε ανεύθυνα στα πεζοδρόμια ή τα αφήνουμε να οδηγούνται στις χωματερές; Είμαστε άραγε όλοι τόσο αδιάφοροι, τόσο ωχαδελφιστές, τόσο παρτάκηδες που δε μας νοιάζει τί γίνεται έξω από την πόρτα μας; Ή μήπως δεν καταλάβαμε γιατί δεν μας εξήγησαν με τον τρόπο που έπρεπε, κοινώς δεν «μίλησαν στη γλώσσα μας;»
Και αυτή η γλώσσα αφορά, εκτός από τον πλανήτη, το περιβάλλον, τον αέρα που αναπνέουμε, την αστική υγεία κ.α. πρωτίστως, την τσέπη μας.
Με καθαρή τεχνοκρατική-οικονομική ματιά, τα στοιχεία «βγάζουν μάτι» και οι αριθμοί «μιλάνε» από μόνοι τους: Κάθε τόνος που ρίχνουμε στη χωματερή (ΧΥΤΑ) στοιχίζει στο Δήμο 36 ευρώ για τη ταφή του. Ποσό που από το 2024 θα αυξηθεί τρομακτικά διότι ο στόχος της ανακύκλωσης κάθε χρόνο αυξάνεται. Κι εξηγώ. Ο Δήμος Θεσσαλονίκης για το 2021, ξόδεψε, κοινώς πέταξε στον κουβά 4.714.629 ευρώ (δεν το λέω εγώ, το λένε τα επίσημα στοιχεία του ηλεκτρονικού μητρώου αποβλήτων – ΗΜΑ). Με έναν σύντομο υπολογισμό, εάν συνεχίσουμε το ίδιο «βιολί», στην επόμενη 5ετία θα έχουμε πετάξει, χωρίς τις μελλοντικές αυξήσεις που είναι βέβαιες, περισσότερα από 20 εκ. ευρώ!
Ε λοιπόν, το μεγαλύτερο μέρος αυτών των χρημάτων θα το γλυτώναμε εάν ανακυκλώναμε. Ας αναλογιστούμε για μια στιγμή τα τεράστια πεταμένα κεφάλαια. Τί συμβαίνει; Μας περισσεύουν γι’ αυτό και δε μας νοιάζει; Πότε κάποιος από όλους μας πέταξε έστω κι 1 ευρώ στο δρόμο; Ποτέ, και πολύ καλά έκανε. Τώρα, με το να μην ανακυκλώνουμε πετάμε εκατομμύρια στα σκουπίδια και το παίζουμε και αδιάφοροι. Γιατί δεν ξέρουμε. Γιατί πιθανόν δεν έχει αναλυθεί απλά και κατανοητά. Τα χαμένα λεφτά, δεν είναι απλώς μια οικονομική απώλεια από χρήματα που δεν μας περισσεύουν. Είναι κάτι πολύ περισσότερο. Ας σκεφθούμε όλα αυτά τα λεφτά να αξιοποιούνταν ανάλογα. Σε δράσεις, παρεμβάσεις, υποδομές αναπτυξιακού χαρακτήρα για την πόλη μας, κοινωνική πολιτική και βοήθεια των συμπολιτών μας που έχουν ανάγκη… Όπως θα μπορούσε μέρος αυτών, να «λύσει τα χέρια» κάθε δημοτικής αρχής ώστε να μειώσει ή και να εξαφανίσει τα δημοτικά τέλη καθαριότητας, κάτι που ήδη έγινε σε μεγάλο βαθμό από τον Κωνσταντίνο Ζέρβα επιστρέφοντας στα νοικοκυριά και τα καταστήματα 50.000.000,00 ευρώ τα οποία εξασφαλίστηκαν όμως από άλλα κονδύλια κι όχι από «τον κουμπαρά» που θα είχαμε δημιουργήσει εάν ανακυκλώναμε.
Στην υπόθεση της καθαριότητας και της ανακύκλωσης είμαστε όλοι μαζί. Με μπροστάρη τον Δήμο. Η εικόνα της πόλης «μουτζουρώνεται» σε αντίθεση με όσα πιστεύουν οι περισσότεροι, κυρίως λόγω των διάσπαρτων μικρών σκουπιδιών (παρακάτω θα αναφερθώ και στα ογκώδη) και όχι τόσο από την τακτική συλλογή των αστικών οικιακών απορριμμάτων και ανακυκλώσιμων ( δηλαδή τους μπλε και πράσινους κάδους). Προβλήματα βεβαίως και υπάρχουν. Όπως υπάρχουν και πράγματα που δεν έγιναν ακόμη, ιδέες που είναι έτοιμες να υλοποιηθούν, προτάσεις ώριμες να γίνουν πράξη.
Θα αναφέρω εδώ ένα χαρακτηριστικό παράδειγμα για όλους εμάς που καπνίζουμε κι ας μην κρυβόμαστε πίσω από το δάχτυλό μας. Μόλις τελειώσουμε το τσιγάρο μας πολλές φορές το πετάμε κάτω στο δρόμο. Γιατί δεν λειτουργούμε έτσι όταν εμείς οι ίδιοι πηγαίνουμε σε χώρες του εξωτερικού; Γιατί εκεί είμαστε τύπος και υπογραμμός; Μήπως επειδή εκεί υπάρχουν αυστηροί νόμοι με πρόστιμα-καμπάνες; Ή μήπως επειδή εκεί ντρεπόμαστε να πετάξουμε κάτω τη γόπα μας;
Συμπέρασμα; Η υπόθεση ΣΚΟΥΠΙΔΙΑ, είναι υπόθεση όλων. Πρωτίστως της αυτοδιοίκησης αλλά και όλων εμάς. Γιατί όταν λερώνεις πρέπει να την πληρώνεις. Με τον έναν ή άλλο τρόπο αυτό πρέπει να εμπεδωθεί από όλους μας.
Τελικά τι πρέπει να γίνει για να είναι η πόλη μας πεντακάθαρη; Είμαστε διατεθειμένοι να αλλάξουμε νοοτροπία «με τη μία», να γίνουμε πιο ευσυνείδητοι σε σχέση με το περιβάλλον, να το προσέχουμε και να αποβάλλουμε τις κακές μας συνήθειες; Ή θα συνεχίζουμε «το τροπάρι μας»; Εδώ, χρειάζεται ξεκάθαρη εξήγηση προς τους δημότες. Όποιος ρυπαίνει, πληρώνει. Κι όποιος ανακυκλώνει, «κερδίζει». Αναφέρομαι στην απλή και τόσο αποτελεσματική διαχρονικά, εφαρμογή κινήτρων και αντικινήτρων.
Κατά την γνώμη μου, πρόκειται για την πιο δίκαιη επιλογή.
Με βάση αυτή την απλή ανάλυση, η οποία είναι πραγματική και στηρίζεται σε αληθινά στοιχεία, θεωρώ ότι η καλύτερη πρόταση ώστε να προωθηθεί η ανακύκλωση και να γίνει καθημερινή συνήθεια όλων, είναι αφενός να καταλάβουμε επιτέλους πόσο κακό κάνουμε εμείς οι ίδιοι στη Πόλη μας, και ταυτόχρονα να διαμορφωθούν κίνητρα και αντικίνητρα.
Με απλά λόγια, όποιος νοιάζεται και σέβεται για τη ζωή των παιδιών του, της οικογένειας και των συνδημοτών του, και ανακυκλώνει, θα έχει όφελος. Όποιος δεν το κάνει, όπως λέει και ο σοφός λαός, «θα πληρώνει τη ζημιά».
Το ίδιο θα ισχύει και με τα ογκώδη. Όλοι ξέρουμε πως για να κάνεις μία ανακαίνιση θα χρειαστείς μηχανικό ή/και τεχνίτη. Γιατί να μην οριστεί, σε συνεργασία με τα αντίστοιχα Επιμελητήρια, ότι για να πραγματοποιήσεις οποιαδήποτε εργασία θα πρέπει τα μπάζα και τα ογκώδη σου να τα ρίξεις, μισθώνοντας ένα container (οι μεταλλικές αυτές σκάφες) χωρητικότητας 7m3 το οποίο χωράει περίπου 5 τόνους μπάζα το οποίο κοστίζει περίπου 150-180 ευρώ, δηλαδή ένα κόστος πάρα πολύ προσιτό σε σχέση με το συνολικό κόστος της ανακαίνισης.
Αν λάβουμε υπόψη μας όλα τα παραπάνω, είναι προφανές και ξεκάθαρο ότι εάν θέλουμε να έχουμε στην πόλη μας δυναμική ανάπτυξη, οικονομικά οφέλη για όλους και μια Θεσσαλονίκη καθαρή τότε πρέπει να Ανακυκλώνουμε. Η επιλογή της ανακύκλωσης πρέπει να αποτελέσει αυθόρμητη επιλογή κάτι που απαιτεί εκπαίδευση, σχολικά προγράμματα, ενημερωτική εκστρατεία όλων αλλά και εφαρμογή συστήματος κινήτρων-αντικινήτρων ώστε να όλοι μαζί να κάνουμε τη διαφορά !
