Η Βούλα της Ελλάδας!
Διατηρώντας απόσταση λίγων εκατοστών, νιώθεις να διαπερνά το κορμί σου, ηλεκτρικό ρεύμα. Είναι η ενέργεια που εκπέμπει η ψυχή, το πρόσωπο της Βούλας Πατουλίδου. Αυθόρμητη, ανεξάντλητα δυναμική και ταυτόχρονα γλυκιά, όπως το άρωμά της, που μέθυσε ένα ολόκληρο έθνος πριν 22 χρόνια. Η μυθική δήλωσή της… «Για την Ελλάδα ρε γαμώτο», έπειτα από μια ανεπανάληπτη επιτυχία. Ήταν 6 Αυγούστου του 1992, εκείνη η κούρσα στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης παραμένει ζωντανή στο σκληρό δίσκο του εγκεφάλου των Ελλήνων. Μια ελληνίδα στη κορυφή του βάθρου, βυθισμένη στα γαλανόλευκα χρώματα της ελληνικής σημαίας, με χαμόγελο μικρού παιδιού, κατευθυνόμενη από τη κρυφή ελπίδα δέκα εκατομμυρίων ανθρώπων. Ανήμερα του Σωτήρος, η «σωτηρία» της ψυχής για την ίδια, για την Ελλάδα. Επανάσταση, από μία αυθεντικά ριζοσπαστική προσωπικότητα, καθοδηγούμενη από το ανήσυχο πνεύμα, το έξυπνο βλέμμα, το αστείρευτο πείσμα της.
Γράφει ο Βασίλης Βλαχόπουλος
Τη συναντήσαμε εκεί, στην οδό Πατουλίδου. Σε μια όμορφη μονοκατοικία, με τον Θερμαϊκό κόλπο στο… πιάτο σου, κάτω από την επιβλητική παρουσία του Ολύμπου. Για λίγα λεπτά, αποχωρίστηκε το αγαπημένο κόκκινο σκαμπό, αλλά είχε προλάβει να περιποιηθεί τον κήπο της, τα εκατοντάδες τριαντάφυλλα που επιβάλλουν μαγευτική ευωδία στη καθαρή ατμόσφαιρα. Με τη συγκεκριμένη εικόνα ξεκινάει η καθημερινότητά της. Ευλογία Θεού. Ίσως και η ίδια να νιώθει ευλογημένη, δεν τη ρωτήσαμε, αλλά το διαπιστώσαμε. Παραμένει ένα πρόσωπο με απροσδιόριστη απήχηση στον απλό, στον αγνό λαό. Ακόμη κι όταν αποφάσισε να εγκαταλείψει τον στίβο και να δοκιμάσει στον δύσκολο… πολιτικό στίβο. Εκεί, κερδίζει αυτός που θα κάνει τα λιγότερα λάθη. Η προπόνηση εμπεριέχει άλλα στοιχεία.
Μην περιμένετε όμως από τη Βούλα να πουλήσει τη ψυχή της. Ούτε κατά διάνοια. Δεν εγκαταλείπει τις αξίες που απέκτησε από παιδί. Στον βρώμικο πόλεμο που δέχθηκε, παράταξε την ισχυρή προσωπικότητά της, την άρνηση της συμμετοχής σε πολιτικά παιχνίδια, του συμβιβασμού με τους πολιτικάντηδες. Έχει τον δικό της (αληθινό) τρόπο. «Μου αρέσει η άμεση προσέγγιση. Εμπεριέχει αυθορμητισμό, ειλικρίνεια, αλήθεια. Απεχθάνομαι την υπεκφυγή. Πάντα είσαι υποχρεωμένος να δώσεις απάντηση. Έστω κι αν είναι αρνητική. Δεν μου αρέσουν τα γλιφτράκια. Απεχθάνομαι αυτούς που έχουν θεσμικό ρόλο και αρνούνται να αντιμετωπίσουν τον συμπολίτη τους ως ίσο προς ίσο. Σιχαίνομαι την υποτακτικότητα, απαιτώ σεβασμό και ευγένεια. Είχα χαρακτηριστεί ‘μη συνεργάσιμη’, στην πραγματικότητα, ενόχλησε ότι δεν ήμουν, ούτε θα γίνω, υποτακτική. Δεν ανήκω στη κατηγορία των ανθρώπων που αν τους… Προστάξει ο άρχοντας να πέσουν στον γκρεμό, θα το κάνουν. Αν ήταν το Ζάλογγο, να πέσω. Εκεί που έχουν πέσει δηλαδή πολλοί Έλληνες», μας είπε.
Είναι εκφραστικός άνθρωπος. Το πρόσωπό της προλαβαίνει τα λόγια που βγαίνουν από τα χείλη της. Δύο φορές, τη τελευταία επταετία, επιδίωξαν να τη ρίξουν στον λάκκο των λεόντων. Το 2006, εξαπέλυσε επίθεση στον πρώην Πρωθυπουργό, Γιώργο Παπανδρέου, διότι εγκατέλειψε την εργασία της συμμετέχοντας στις εκλογές της Τοπικής Αυτοδιοίκησης, καθώς επίσης και όταν εκφράστηκε δημοσίως για τη Χρυσή Αυγή, υποστηρίζοντας ότι η μέθοδος που ακολουθείται για την διάλυσή της, είναι λανθασμένος. «Σε πολλά πράγματα που είχα καταγγείλει, δυστυχώς επιβεβαιώθηκα. Είναι άσχημο να επιβεβαιώνεσαι όταν πια βρίσκεσαι (σαν χώρα) στα σκατά. Με είπαν αριβίστρια και ιδιοτελή. Απαντώ ότι σήμερα χρειάζονται οι δημόσιες σχέσεις, η διπλωματία, αυτό δεν σημαίνει όμως ότι θα καταντήσεις αναξιοπρεπής.
Για όλα υπάρχουν όρια. Δεν μπορεί να σε φτύνουν κι εσύ να λες ότι ιδρώνεις. Δεν θεωρώ τον εαυτό μου ικανότερο από τους άλλους, αλλά υποστηρίζω μέχρι τέλους τις αξίες που απέκτησα από παιδί. Και απέναντι στη δηλητηριασμένη τροφή που μοίρασαν μέσω των Μέσων, νόμισαν ότι θα δηλητηρίαζαν και τη ψυχή μου. Απέτυχαν. Ενοχλήθηκα από τα επίθετα που χρησιμοποίησαν για μένα, ήταν απαξιωτικά. Ας έλεγαν ότι είμαι πεισματάρα και στραβόξυλο. Αν είχαν τη στοιχειώδη εξυπνάδα θα καταλάβαιναν ότι αυτές οι πρακτικές με δυναμώνουν. Γιατί είναι κατακριτέο να έχεις την επιθυμία να διορθώσεις τα κακώς κείμενα; Γιατί έπρεπε να συμβιβαστώ με τη θηλιά που ήθελαν να μου περάσουν στο λαιμό;», μας είπε. «Μέχρι ενός σημείου ο Γιώργος Παπανδρέου μου φέρθηκε καλά. Οι σύμβουλοί του δεν ήταν καλοί και μετά η κατάσταση ξέφυγε και από τον ίδιο. Ναι, τότε έγραψα πολλά, είπα πολλά. Δεν έχω μετανιώσει ούτε για μία λέξη. Είναι άσχημο να δικαιώνεσαι για πράγματα που έχεις πει. Στεναχωρήθηκα πολύ, έπειτα από εκείνο το περιστατικό, αλλά η στεναχώρια αποτελεί έναν σταθερό συνοδοιπόρο στη ζωή».
Είναι αλήθεια ότι για τη Βούλα της Ελλάδας, αυτό το αυθόρμητο κορίτσι που σύνδεσε την κατάκτηση του χρυσού μεταλλίου στους Ολυμπιακούς Αγώνες της Βαρκελώνης με τις πιο τρελές και απρόσμενες επιθυμίες του Έλληνα από τον Έλληνα αθλητή, ήταν «σοκ» η συμμετοχή της σε ψηφοδέλτιο Τοπικής Αυτοδιοίκησης, υποστηριζόμενο από πολιτικό κόμμα. Ίσως γιατί στη συνείδηση του κόσμου, χρόνια τώρα, έχουν απαξιωθεί οι πολιτικοί και τα κόμματα κι αυτή παραμένει πολύ ψηλά. «Ίσως έκανα λάθος, είχα αμφιβολίες από την αρχή, αλλά επικράτησε η επιθυμία μου να προσφέρω στο κοινωνικό σύνολο. Η συμπεριφορά που αντιμετώπισα ήταν αισχρή. Ένιωσα ότι προσπάθησαν να με ποδοπατήσουν. Έχω μάθει να είμαι ενεργός πολίτης. Αγαπώ τη Θεσσαλονίκη, αλλά τις αρχές μου δεν τις εγκαταλείπω επ’ ουδενί».
Αυτοί οι… αόρατοι εχθροί ενδεχομένως να επένδυσαν στον αυθορμητισμό της, στη γυναίκα που λειτουργούσε διαφορετικά πριν κάποια χρόνια. Και η ίδια παραδέχθηκε ότι… «Παλιότερα ήμουν περισσότερο ορμητική. Προσπαθούσα να περάσω μέσα από τον τοίχο κι έσπαγα το κεφάλι μου. Τώρα ξέρω. Έχω αντιληφθεί την ύπαρξη συγκοινωνούντων δοχείων, χρειάζεται διπλωματία απέναντι σε ανθρώπους που δεν έχουν τη δύναμη να σου μιλήσουν κατάφατσα».
«Να γίνουν τα απλά, όνειρο μου το λιμάνι»
Ενόχλησε ακόμη και η εκλογή της (με το ψηφοδέλτιο του Απόστολου Τζιτζικώστα στις πρόσφατες Νομαρχιακές εκλογές) στη θέση του Αντιπεριφερειάρχη. Φανταστείτε να υπήρχε και η υποστήριξη πολιτικού κόμματος. Από αθλήτρια, συνηθίζει να βάζει ψηλά τον πήχη. Στη προκειμένη περίπτωση, ακόμη και η διευθέτηση προβλημάτων της καθημερινότητας, στοιχειοθετεί έναν μεγάλο στόχο. «Θέλω να γίνουν αυτά τα μικρά πράγματα, τα προβλήματα της καθημερινότητας που τόσο πολύ μας ταλαιπωρούν, αλλά και τόσο εύκολα λύνονται. Από τις δέκα λακκούβες του περιφερειακού που μπορούν να προκαλέσουν ένα ατύχημα. Να μην γελιόμαστε, οι δυνατότητες δεν είναι τόσο μεγάλες. Η ολοκλήρωση αυτών των μικρών έργων είναι ανάγκη», είπε.
Βέβαια, το όνειρό της εμπεριέχει κάτι πολύ σπουδαιότερο. Ένα απωθημένο. Το λιμάνι της Θεσσαλονίκης. Η αξιοποίησή του, μπορεί να χτίσει μια γέφυρα για τη κοινωνία της πόλης που θα οδηγήσει από τα ντροπιαστικά νούμερα της ανεργίας στα χρόνια της ευημερίας. «Θέλω να εξελιχθεί δω το λιμάνι της Θεσσαλονίκης σ’ ένα από τα σπουδαιότερα εμπορικά κέντρα της Ευρώπης. Στο λιμάνι χτυπάει η καρδιά της Βόρειας Ελλάδας, μέσω αυτού μπορεί να αλλάξει το status αυτής της πόλης, να βελτιωθούν οι δείκτες της ανεργίας. Θέλω επίσης να βοηθηθούν οι ευπαθείς κοινωνικές ομάδες. Βέβαια, φτάσαμε σε ένα σημείο, υποστήριξης της φτώχειας την οποία εμείς προκαλέσαμε. Είναι οξύμωρο, αλλά αληθινό», είπε.
Τα ψεύτικα γενέθλια και το έπος της 6ης Αυγούστου
Γυρνώντας τη μηχανή του χρόνου, 22 έτη πίσω, τέτοιες ημέρες προετοιμαζόταν για κάτι μοναδικό στην ιστορία του ελληνικού στίβου. Η 6η Αυγούστου του 1992 έμελε να αλλάξει τη ζωή της. Το χρυσό μετάλλιο στους Ολυμπιακούς Αγώνες στη Βαρκελώνη στα 110μ. εμπόδια. «Ήμουν σίγουρη ότι θα πήγαινα καλά. Είχε φάει και μια σφαλιάρα δύο χρόνια νωρίτερα. Το 1990 στο Πανελλήνιο Πρωτάθλημα είχα κάνει 11.27. Αυτός ο χρόνος σήμαινε… βάθρο. Πήγα στο Πανευρωπαϊκό στο Σπλιτ, πάτησα τη πεπονόφλουδα, καθώς αποκλείστηκα από τα προκριματικά. Έκανα τον χειρότερο αγώνα της καριέρας μου», θυμήθηκε.
Μαζί με την ημερομηνία του γάμου της, αλλά και τη γέννηση του παιδιού της, ακόμη τέσσερις ημερομηνίες τη χαρακτηρίζουν. «Στις 29 Μαρτίου γιορτάζω τα ψεύτικα γενέθλιά μου, αυτή την ημερομηνία είχε δηλώσει η μητέρα μου για να κερδίσω χρονιά στο σχολείο. Στις 23 Απριλίου είναι τα πραγματικά γενέθλιά. Στις 26 Ιουλίου είναι η ονομαστική εορτή και η 6η του Αυγούστου. Ίσως δεν είναι σύμπτωση ότι είναι του Σωτήρος», απάντησε με νόημα. Η Πατουλίδου έλαβε μέρος σε πέντε Ολυμπιάδες, βγήκε από τα χείλη της εκείνη η ιστορική ατάκα. «Για την Ελλάδα ρε γαμώτο». Δεν βρίσκεται στη ψυχή όλων. Ακόμη και των πρωτοκλασάτων αθλητών που αρνούνται την εθνική πρόσκληση, όπως συμβαίνει τα τελευταία χρόνια με αρκετούς καλαθοσφαιριστές.
«Αν το κορμί δεν αντέχει… Θα μου πεις, ‘πώς αντέχει στο ΝΒΑ;’. Είναι θέμα παιδείας, δεν εννοώ τη μόρφωση. Σαφέστατα, μ’ ενοχλεί, αναγνωρίζω ασφαλώς και ελαφρυντικά, προφανώς όμως κάποια παιδιά έχουν μάθει να επιδιώκουν συγκεκριμένα πράγματα στη ζωή. Σέβομαι τον Αντετοκούμπο. Η καριέρα του έχει μπει σε μια λαμπρή πορεία, αλλά είναι εδώ. Ίσως γιατί κι εγώ σε μικρή ηλικία μεγαλώνοντας στη Γερμανία, με κοιτούσαν διαφορετικά. Κάποιες στιγμές ένιωσα ότι με περιφρονούσαν. Μετά κέρδισα τον σεβασμό», είπε.
Η ιστορία που την ενέπνευσε στη συγγραφή βιβλίου
Συμμετείχε σε αμέτρητες δράσεις, γνώρισε σπουδαίους Έλληνες, αλλά λατρεύει τη συναναστροφή με μικρά παιδιά. Εκεί εντοπίζει εξάλλου το μεγαλύτερο πρόβλημα της δικής μας κοινωνίας. Στην έλλειψη παιδείας, όχι απαραίτητα μόρφωσης. Μια γνωριμία με ένα παιδί 13 ετών από το Αφγανιστάν, άγγιξε τις ευαίσθητες χορδές της, οδήγησε στην απόφαση συγγραφής βιβλίου «Σε μία δράση του Ερυθρού Σταυρού γνώρισα ένα παιδάκι από το Αφγανιστάν. Η ιστορία του, γέμισε τις σκέψεις μου με προβληματισμούς.
Αυτό το παιδί έζησε μια κόλαση σε ηλικία 13 ετών σε έναν τόπο που μαστίζεται από πολέμους. Είχε έρθει στην Ελλάδα στο πλαίσιο των διαπολιτισμικών επισκέψεων. Ελπίζω να ολοκληρώσω το βιβλίο, δεν σκοπεύει να το παρατήσω γιατί αναδεικνύει τη δύναμη της ανθρώπινης ψυχής. Άσε τα υπόλοιπα για το βιβλίο», είπε με απόλυτο ύφος. Τα παιδιά… Κρίνει ότι εκεί βρίσκεται το μέλλον. Εκεί θα πρέπει να εστιάσει, να επικεντρωθεί και να δουλέψει ο τόπος. «Έχω σπουδάσει εκπαιδευτικός. Είμαι 22 χρόνια στα σχολεία, όπου μοιράζομαι με τα παιδιά, τις βιωματικές εμπειρίες μου. Δεν είναι δύσκολα τα σημερινά παιδιά, εμείς τα βλέπουμε δύσκολα. Ακόμη κι αν αυτά που εμφανίζονται να είναι αντιδραστικά, αν μιλήσεις facetoface θα ανακαλύψεις ότι διαθέτουν έναν υπέροχο πνευματικό κόσμο, είναι προσεγγίσιμα. Και τα παιδιά είναι οι δυσκολότεροι κριτές. Έχουν αγάπη και την παιδική αθωότητα. Δεν μπορείς να τα κοροϊδέψεις», κατέληξε.
