Ο Φερνάντο Σάντος, το εκκλησίασμα και οι μόνιμες επιτυχίες
Στην εφημερίδα «Μακεδονία», ο καλός συνάδερφος Παναγιώτης Μαυρίδης μου είχε φέρει ένα ρεπορτάζ. «Είναι αποκλειστική η πληροφορία. Ο Φερνάντο Σαντος συνηθίζει να εκκλησιάζεται στην καθολική εκκλησία στο κέντρο της Θεσσαλονίκης…». Ήταν εντυπωσιακό γιατί η πληροφορία φώτιζε μια αθέατη πλευρά της προσωπικότητας του –τότε – προπονητή του ΠΑΟΚ. Όλοι γνωρίζαμε τον τεχνικό που καθόταν στην άκρη του πάγκου. Πόσοι όμως μπορούσαν να φανταστούν τον άνθρωπο…
Το θέμα το κάναμε τότε στην εφημερίδα- είχαμε ψάξει θυμάμαι φωτογραφίες από τις επισκέψεις του Πορτογάλου- είχαμε μιλήσει με τον εφημέριο, ο οποίος είχε σκιαγραφήσει τον λιγομίλητο, σχεδόν βλοσυρό αλλά ευγενικό όσο και προσιτό άνθρωπο του αθλητισμού που ερχόταν για να ακουμπήσει ευλαβικά στο στασίδι του. Όλα αυτά τότε, απόδειξη της φλόγας της πίστης που σιγόκαιγε στον Σάντος.
Χρόνια αργότερα, ο Πορτογάλος είχε αναλάβει την εθνική μας ομάδα ποδοσφαίρου. Από σύμπτωση είχα βρεθεί στην Μάλτα, την μέρα που η εθνική αντιμετώπιζε στην Βαλέτα την εθνική ομάδα του νησιού. Την προηγούμενη είχα θεωρήσει σχεδόν καθήκον να περάσω μια βόλτα από το ξενοδοχείο που είχε καταλύσει η «γαλανόλευκη» αποστολή. Ήμουν διακριτικός, προσπάθησαν να μην κάνω αισθητή την παρουσία μου και είπα μια καλησπέρα, λίγο έξω από την εισοδο του ξενοδοχείου.
Μέσα ήταν το άβατο. Εκεί βρισκόταν μόνο τα μέλη της αποστολής- αυστηρά μετά από οδηγία του Σάντος- και κανένας άλλος. Με τους διεθνείς, θυμάμαι την ερώτηση που είχα κάνει, το θέμα ήταν η σύγκριση μεταξύ του Ρεχάγκελ και του πρώην τεχνικού του ΠΑΟΚ. Όλοι τους στεκόταν στο άστρο του Γερμανού, τον καταλυτικό ρόλο που μπορούσε να παίξει στην ψυχολογία των παικτών κι υποκλινόταν βαθιά στην πειθαρχία, την οργάνωση και τον προγραμματισμό που είχε επιβάλει ο Σάντος.
Ήταν δύο εντελώς διαφορετικά πράγματα. Με τον Ρεχάγκελ μιλούσε η δύναμη της ψυχολογίας και του ηθικού. Με τον Σάντος η πειθαρχία της οργάνωσης και της λεπτομέρειας. Ποιος ήταν καλύτερος; Στην ερώτηση όλοι σήκωναν τα χέρια ψηλά. Ποιος άλλωστε θα μπορούσε να αδικήσει τον Ρεχάγκελ μετά το έπος του 2004 και την κατάκτηση του ευρωπαϊκού πρωταθλήματος; Μέσα τους όμως σίγουρα αναγνώριζαν ότι η καλή ψυχολογία μπορεί να οδηγήσει μια φορά στον άθλο. Η οργάνωση όμως σε διαδοχικές επιτυχίες χωρίς σκαμπανεβάσματα. Το τελευταίο ήταν έργο Σάντος…
